Inschrijven

Inspiratiedag Nederlands in het basisonderwijs

De inschrijvingen zijn afgesloten.

Startpagina

De inspiratiedag Nederlands in het basisonderwijs is volzet. Inschrijven is niet meer mogelijk.

Zoek je inspiratie voor je lees-, luister- en schrijfonderwijs? Kom naar de inspiratiedag naar aanleiding van de peiling Nederlands in het basisonderwijs.

Op maandag 25 november 2019 organiseren het Departement Onderwijs en Vorming (DOV) en het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen (AHOVOKS) een inspiratiedag over Nederlands in het basisonderwijs.

Lees de resultaten van de peiling Nederlands.

Op het programma: inspiratie uit onderzoek, krachtige praktijkvoorbeelden en beleidsaanbevelingen.

Voor wie?

Voor leraren, directies, pedagogisch begeleiders, lerarenopleiders, zorgcoördinatoren, uitgeverijen en andere geïnteresseerde professionals.

Wat mag je verwachten?

We starten de inspiratiedag met plenaire lezingen. Na een voorstelling van de belangrijkste bevindingen uit de studie- en ontmoetingsdag over de peiling Nederlands basisonderwijs, belichten we acties van het onderwijsveld om het lees-, luister- en schrijfonderwijs te versterken. Nadien volgen een korte lezing van het recente wetenschappelijk onderzoek, een beknopte toelichting bij de 5 didactische sleutels voor een effectieve aanpak van begrijpend-leesonderwijs en een presentatie door de Taalraad Begrijpend Lezen. 

In de namiddag kies je uit diverse workshops:

Scholen die getuigen over hun aanpak rond lezen
Een kennismaking met concrete tools voor lees- en schrijfonderwijs
Inspiratie om het leesplezier op school te bevorderen
Praktische sessies over hoe je concreet aan de slag gaat met de laatste inzichten uit wetenschappelijke onderzoek

Schrijf je hier in.

Praktische informatie

De inspiratiedag Nederlands in het basisonderwijs is volzet. Inschrijven is niet meer mogelijk.

Datum en uur

De studiedag vindt plaats op maandag 25 november 2019, van 9 tot 17 uur
Raadpleeg het programma om de planning en de invulling van de studiedag te bekijken. 

Locatie

Hendrik Consciencegebouw, Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel

Bereikbaarheid

Met de trein

Het Consciencegebouw ligt op wandelafstand van het NMBS-station ‘Brussel-Noord’:

Aan de hoofduitgang van het station volg je links de Koning Albert II-laan.
Voorbij het eerste kruispunt vind je eerst het Phoenixgebouw aan je linkerzijde. Het Consciencegebouw is het volgende gebouw.

Je kan je vertrekstation, traject en reistijd opzoeken op de website van de NMBS.

Met de auto

Het Consciencegebouw is gelegen aan de Koning Albert II-laan.

De ingang van de ondergrondse parking ligt aan de linkerzijde van het Consciencegebouw (maximale hoogte: 1,90 meter). Aangepaste parkeerplaatsen voor personen met een handicap zijn voorzien.

Download het toegangsplan (pdf) (10.73 MB)

Vanuit richting Gent (E40) of Charleroi (E19)

Volg richting Brussel aan de verkeerswisselaar Groot-Bijgaarden (kruising Grote Ring R0 en de E40 in het westen).
Aan de Basiliek van Koekelberg neem je de Leopold II-tunnel richting Centrum.
Verlaat de tunnel aan het IJzerplein en volg de Kleine Ring tot het kruispunt met de Koning Albert II-laan.
Volg links de Koning Albert II-laan. Het Consciencegebouw ligt voor het tweede kruispunt aan je rechterzijde.

Vanuit richting Antwerpen (E19 of A12)

Volg richting Brussel aan de verkeerswisselaar in Strombeek-Bever op de Grote Ring (kruising Grote Ring R0 en de A12 in het noorden).
Aan het einde van de A12 hou je rechts en neem je de afslag richting Laken.
Volg de Koninklijk Parklaan en de Koninginnelaan tot de kanaalbrug.
Hou rechts op de brug en volg rechts de Groendreef en de Willebroekkaai tot aan de Kleine Ring.
Volg de Kleine Ring links tot het kruispunt met de Koning Albert II-laan.
Volg links de Koning Albert II-laan. Het Consciencegebouw ligt voor het tweede kruispunt aan je rechterzijde.

Vanuit richting Leuven (E40) of Namen (E411)

Volg richting Brussel aan de verkeerswisselaar in Sint-Stevens-Woluwe (kruising Grote Ring R0 en de E40 in het oosten).
Volg richting Brussel Centrum. Via de Reyerstunnel, het Schumanplein en de Wetstraat kom je aan de Kleine Ring.
Volg rechts de Kleine Ring door de Kruidtuintunnel tot aan het Rogierplein.
Volg de Kleine Ring bovengronds verder tot het kruispunt met de Koning Albert II-laan.
Draai rechts de Koning Albert II-laan in. Het Consciencegebouw ligt voor het tweede kruispunt aan je rechterzijde.

Programma

9u Onthaal met koffie
9u30 Verwelkoming
Peter Parmentier, waarnemend administrateur-generaal, AHOVOKS
9u35 Inleiding door dagvoorzitter
Jeroen Backs, afdelingshoofd Strategische Beleidsondersteuning, Departement Onderwijs en Vorming
9u45 Voorstelling bevindingen studie- en ontmoetingsdag peiling Nederlands basisonderwijs
Sabine Dierick, coördinator valorisatie, Steunpunt Toetsontwikkeling en Peilingen (STEP)
9u55 Aan de slag met de resultaten van de peiling: aanbevelingen en acties 
10u10 Interview met onderwijspartners (Moderator Nele Beerens, Eindredacteur Klasse)
10u40 Koffiepauze
11u10 Onderwijs onder vuur? En valt het te blussen? Reflecties naar aanleiding van de peiling Nederlands in het basisonderwijs
Hilde Van Keer, Onderzoeksgroep Taal, leren, innoveren, Vakgroep Onderwijskunde, UGent
11u50 Vijf didactische sleutels voor beter begrijpend lezen in het basisonderwijs
Kris Van den Branden, hoogleraar taalkunde en lerarenopleider, KU Leuven
12u10 Beter leesbegrip en meer leesmotivatie: één alleen is niet genoeg
Pedro De Bruyckere, vicevoorzitter van de Taalraad Begrijpend Lezen, pedagoog en onderzoeker aan de Arteveldehogeschool Gent en de Universiteit Leiden
12u30 Lunch
13u30 Workshops sessie 1
14u55 Workshops sessie 2
16u20 Receptie

PLENAIRE LEZINGEN

Onderwijs onder vuur? En valt het te blussen? Reflecties naar aanleiding van de peiling Nederlands in het basisonderwijs

Hilde Van Keer, Onderzoeksgroep Taal, leren, innoveren, Vakgroep Onderwijskunde, UGent)

Peilingsonderzoek monitort de kwaliteit van het Vlaamse onderwijs, maar zet ons ook aan het denken. Zo ook - en niet in het minst - de laatste peiling Nederlands in het basisonderwijs. In deze presentatie staat reflectie op de resultaten vanuit wetenschappelijk onderzoek centraal. We willen graag verdere reflectie, ownership en actie stimuleren bij zoveel mogelijk actoren (beleid, lerarenopleiding, begeleiding, scholen, leraren).

De reflectie gaat onder andere in op:

de resultaten over leesstrategie-instructie en de golven in het leesstrategie-onderzoek,
de rol van motivatie,
de schrijfprestaties van onze leerlingen,
schrijven als een onderbelicht domein in de klaspraktijk,
het belang van visie en afstemming op het schoolniveau,
bedenkingen over de handboeken,
...

Vijf didactische sleutels voor beter begrijpend lezen in het basisonderwijs 

Kris Van den Branden, Hoogleraar taalkunde en hoofd van de lerarenopleiding aan de Faculteit Letteren van de KU Leuven. Academisch promotor van het Centrum voor Taal en Onderwijs aan dezelfde faculteit

De resultaten van PIRLS 2016 vielen tegen: leerlingen van het Vlaams basisonderwijs bleken gemiddeld slechter begrijpend te lezen dan in 2006, en Vlaanderen viel terug naar de 32ste plaats in de internationale ranking. In opdracht van de Vlaamse Onderwijsraad (en met steun van het Departement Onderwijs) voerden onderzoekers van KU Leuven (Centrum voor Taal en Onderwijs) en de Universiteit Gent (Vakgroep Onderwijskunde) een praktijkgerichte literatuurstudie uit naar principes voor krachtig begrijpend-leesonderwijs. Die literatuurstudie wordt ondersteund door wetenschappelijk onderzoek. Tijdens de presentatie licht Kris Van den Branden 5 sleutelprincipes (de 5"didactische sleutels") voor een effectieve aanpak van begrijpend-leesonderwijs toe. Ook verwijst hij naar een aantal uitgewerkte methodieken voor intensief begrijpend-leesonderwijs waarin deze sleutels worden geïntegreerd. Hij gaat ook kort in op een aantal hete hangijzers op het vlak van begrijpend-leesonderwijs, zoals de evaluatie van begrijpend-leesvaardigheid, het stimuleren van leesplezier buiten de school, en het belang van teambuilding.

Beter leesbegrip en meer leesmotivatie: één alleen is niet genoeg

Pedro De Bruyckere, vicevoorzitter van de Taalraad Begrijpend Lezen; pedagoog en onderzoeker aan de Arteveldehogeschool Gent en de Universiteit Leiden

Hoe kan het niveau van begrijpend lezen van Vlaamse en Nederlandse basisschoolleerlingen worden verhoogd? En hoe krijgen Nederlandse en Vlaamse leerlingen meer plezier in en betrokkenheid bij het lezen?

De Taalunie en de Taalraad Begrijpend Lezen stelden concrete acties voor aan de hand van vijf kernthema’s: 

Werk vanuit urgentiebesef
Werk met een taal-leesbeleid
Werk met effectieve vakdidactiek
Werk aan leesmotivatie 
Geef formatieve feedback

Scholen dienen de kernthema’s samen op te nemen, om tot een effectieve aanpak voor leesbegrip en leesmotivatie te komen. Zij staan er niet alleen voor: de organisaties rond de school leveren een stevige bijdrage, en stemmen hun acties op elkaar af. Pedro De Bruyckere licht het belang toe van een samenhangende aanpak voor begrijpend lezen.

WORKSHOPS SESSIE 1

Workshop 1: Schoolbreed inzetten op leesplezier

Iedereen Leest

Iedereen Leest heeft het afgelopen schooljaar 6 scholen opgevolgd in een traject rond het uitzetten van een leesplezierbeleid. Uit dit traject haalde Iedereen Leest een aantal duidelijke succesfactoren die helpen om van lezen echt een prioriteit te maken en leesplezier blijvend op de agenda te zetten. Iedereen Leest schetst het traject, bespreekt de succesfactoren en geeft een aantal tips mee om schoolbreed in te zetten op leesplezier.

Werkvorm: lezing

Workshop 2: Het verhaal van een boekenmeester

Jan Lambrechts, boekenmeester, vrije basisschool Sint-Mauritius Bilzen

Sinds 2016 is lezen prioriteit op de Sint-Mauritiusschool. Voor het begrijpend leesonderwijs zetten ze in op leesstrategieën, en daarnaast organiseren ze activiteiten om het leesplezier aan te wakkeren. In deze workshop licht Jan Lambrechts concreet toe hoe de school aan de slag ging. Welke keuzes maakten ze? Wat liep er goed en wat minder goed? 

Werkvorm: getuigenis van een school

Workshop 3: Het LIST-project: Lezen IS Top!

Martine Debue, leerkracht onderbouw en LIST-coördinator, Vrije Basisschool Heirweg Anzegem
Marijke Decrop, directeur, Vrije Basisschool Heirweg Anzegem

In deze workshop komt een school getuigen over het LIST-project. De letters LIST staan voor: ’Lees Interventieproject voor Scholen met een Totaalaanpak’, door scholen kort vertaald als ‘Lezen IS Top’!

In het LIST-project werken ze vanuit het betrokkenheidsperspectief van het lezen. Bij voorbereidend lezen staat, naast de balans tussen instructie en ontwikkelingsgericht werken, integratie van letters en leeshandeling in alle activiteiten centraal.

Bij lezen werkt het LIST-project met een programma waarin, naast instructie van letters en leeshandeling, functionele en motiverende leesactiviteiten ook onderdeel uitmaken.

Uit de methode wordt alleen gebruikt wat ten dienste staat van het leren lezen. Vloeiend lezen wordt in het project bereikt door de leerlingen veel leeftijdsadequate boeken te laten lezen. Deze boeken worden door de kinderen zelf gekozen. Leerkrachten ondersteunen de kinderen bij dit keuzeproces en bij het ontwikkelen van de eigen leesvoorkeur.

Werkvorm: getuigenis van een school

Workshop 4: Aan de slag met schoolfeedback van peilingen en paralleltoetsen

Sabine Dierick, coördinator valorisatie, Steunpunt Toetsontwikkeling en Peilingen (STEP)
Isabel Laenen, Evelyn Goffin, schoolfeedback en paralleltoetsen, Steunpunt Toetsontwikkeling en Peilingen (STEP)

Hoe ga je als schoolteam aan de slag met de feedback die je krijgt? Deze workshop richt zich naar iedereen in het schoolteam die in aanraking kan komen met schoolfeedback van peilingen en paralleltoetsen.

Om een kwaliteitsvol (taal)beleid uit te zetten, is het nodig dat scholen aan kwaliteitszorg doen. Resultaten op peilings- en paralleltoetsen zijn interessante data om te gebruiken in dit proces, omdat ze een indicatie geven van de kwaliteit van het gegeven (taal)onderwijs in de school.

Aan de hand van een concreet praktijkvoorbeeld illustreren we hoe je als school met je team aan de slag gaat om schoolfeedback te analyseren en te interpreteren binnen de eigen klas- en schoolcontext. We reiken een kader en stappenplan aan dat gebruikt kan worden binnen de eigen school om dit analyse- en reflectieproces vorm te geven. Op basis van een gedegen analyse kunnen acties geformuleerd worden om de kwaliteit van het taalonderwijs in de eigen school te verbeteren.

Nam jouw school deel aan deze (of een andere) peiling of namen jullie paralleltoetsen af voor Nederlands (of voor een ander leergebied)? Heb je vragen over de feedback die je gekregen hebt of over hoe je ermee aan de slag kan gaan? Aan het einde van de workshop voorzien we tijd en ruimte voor individuele vragen. Breng gerust jouw feedbackrapport(en) mee als je dat wenst.

Werkvorm: workshop incl. concreet praktijkvoorbeeld

Workshop 5: Effectieve leesdidactiek: van theorie naar praktijk

Jona Hebbrecht, Odisee Brussel
Tinneke van Bergen, Arteveldehogeschool Gent

Recente publicaties vragen meer aandacht voor begrijpend lezen en actie van onderwijs- en beleidsmakers. De Nederlandse Taalunie en de Taalraad pleiten voor een totaalaanpak om het dalende niveau van de Vlaamse leerlingen weer op te krikken. Begrijpend lezen moet in het basisonderwijs een sleutelcompetentie zijn en meer effectieve onderwijstijd krijgen (Van den Branden). Het urgentiebesef van scholen moet verhogen.

Hoe kunnen wij, als lerarenopleiders, die inzichten vertalen naar de praktijk? 
We brainstormen samen over uitdagingen, acties, knelpunten en oplossingen. 

Enkele vragen van waaruit we kunnen vertrekken:

Op welke manier kunnen lerarenopleiders nauwer samenwerken met pedagogische begeleiders, nascholingscentra en inspectie om de recente inzichten in effectief begrijpend leesonderwijs naar de praktijk te brengen en doordachter te implementeren?
Welke vragen kunnen scholen en leerkrachten helpen om te reflecteren over hun visie op leesbegrip en leesmotivatie? Hoe helpen we hen kritisch te kijken naar didactisch materiaal en de kwaliteit van teksten en opdrachten?
Welke instrumenten zijn bruikbaar om de ontwikkeling van de leesvaardigheid en het leesplezier van leerlingen te monitoren?
Hoe kunnen we recente inzichten vertalen naar een quick-scan voor scholen?

Werkvorm: brainstorm- en co-creatiesessie

Workshop 6: Hoe doe je ze al sprekend leren? Beter en aangenamer groepswerk dankzij exploratieve gesprekken

Jan T’Sas, lerarenopleider Universiteit Antwerpen, onderwijsjournalist, onderzoeker Karel de Grote Hogeschool, auteur van schoolboeken

Via deze interactieve workshop krijg je meer inzicht in de mechanismen die groepswerk doen falen of slagen. De focus ligt op het spreken zelf. Dat is nieuw, want bijna alle boeken over groepswerk gaan over organisatie, soorten opdrachten en taakverdeling. En dat is vaak een pijnpunt. Een vernieuwend onderzoeksproject in 5 Vlaamse lagere scholen groeide uit tot een succesvol experiment met verkennende gesprekken. Dankzij die techniek werken leerlingen beter samen. Ze leren meer van elkaar en worden sterker in probleemoplossende taken, ook individueel. Je maakt uitgebreid kennis met deze aanpak: de workshop is een mix van observatie, analyse en toepassing van lesmateriaal uit verschillende leergebieden.

Werkvorm: interactieve workshop 

Workshop 7: De vijf sleutels voor effectief leesonderwijs in de praktijk

Sarah Slabbaert, wetenschappelijk medewerker bij het Centrum voor Taal en Onderwijs

Hoe kan je inzetten op effectief leesonderwijs en elke leerling uitdagen een sterkere lezer te worden? Uit een reviewstudie rond begrijpend lezen, die eind augustus in opdracht van de VLOR verscheen, kwamen er 5 sleutels naar voren die essentieel zijn voor een effectief leesonderwijs. Deze sleutels vertalen we naar concrete praktijkvoorbeelden om het leesonderwijs in je klas te optimaliseren. Daarnaast bespreken we praktijkgerichte suggesties om op een motiverende manier aan de eindtermen leesvaardigheid te werken.

Werkvorm: interactieve workshop

Workshop 8: Kaap: Nederlandse lessen voor anderstalige ouders in de school

Leen Prims, Teamleider, Centrum voor basiseducatie Antwerpen   

In deze workshop wordt het Kaap-project voorgesteld. Kaap werkt met ouders:

aan hun betrokkenheid bij het schoolleven van hun kind,
aan Nederlands gebruiken en spreken in de context van hun schoolgaande kinderen
en aan het ouderbeleid in functie van communicatie met ouders en participatie door ouders.

Werkvorm: voorstelling met getuigenis en reflectie

Workshop 9: Inspiratie voor meer leesplezier op school

CANON Cultuurcel, Departement Onderwijs en Vorming

CANON Cultuurcel en leesplezier zijn twee handen op één buik. We stellen je graag onze acties voor meer leesplezier op school voor. We vertellen je over Cultuurkuur, de in-de-kijkers, de subsidies dynamoOPWEG en dynamoPROJECT, de inspirerende praktijkvoorbeelden, het netwerk Lezen op School, de beste boekenjuf/meester, de Gouden Poëziemedaille en de Poëziesterren. Na deze sessie vol smaakmakers en samenwerkingen met partners heb je gegarandeerd zin om ermee aan de slag te gaan! En hebben we de weg getoond hoe je daar extra middelen voor kan vinden.

Werkvorm: lezing

Workshop 10: Fungel… en de schrijfmicrobe krijgt je beet! Een digitale schrijfhulp voor jongeren van 10 tot 14 jaar

Martien Geerts en Hilde Vanbrabant, lectoren Nederlands, UCLL lerarenopleiding BaLO

Tijdens deze workshop maak je op actieve wijze kennis met Fungel, een online schrijfhulp die jongeren tussen 10 en 14 jaar ondersteunt bij het leren schrijven. Daarbij wordt steeds gewerkt vanuit motiverende en betekenisvolle schrijftaken. Fungel staat voor FUNctionele GELetterdheid en is ontwikkeld in samenwerking met 4 projectscholen. In de workshop verkennen we de verschillende modules (e-mails, verhalen en weetteksten), vanuit de fasen van het schrijfproces.

Werkvorm: interactieve workshop
Opmerking: breng je laptop mee (indien mogelijk)

WORKSHOPS SESSIE 2

Workshop 1: Schoolbreed inzetten op leesplezier

Iedereen leest

Iedereen Leest heeft het afgelopen schooljaar 6 scholen opgevolgd in een traject rond het uitzetten van een leesplezierbeleid. Uit dit traject haalde Iedereen Leest een aantal duidelijke succesfactoren die helpen om van lezen echt een prioriteit te maken en leesplezier blijvend op de agenda te zetten. Iedereen Leest schetst het traject, bespreekt de succesfactoren en geeft een aantal tips mee om schoolbreed in te zetten op leesplezier.

Werkvorm: lezing

Workshop 2: Begrijpend lezen zonder (taal)methode

Elke Van der Auwera, directeur, Freinetschool De Tuimelaar Schoten

Basisschool De Tuimelaar uit Schoten doet het volgens de Taalraad erg goed voor begrijpend lezen. In de school wordt niet op de klassieke manier aan begrijpend lezen gewerkt. De directrice zal de leergebied-overschrijdende aanpak toelichten.

Werkvorm: getuigenis van een school

Workshop 3: Het LIST-project: Lezen IS Top!

Renilde Dewaelheyns, directeur, GO! Basisschool De Luchtballon Tienen

In deze workshop komt een school getuigen over het LIST-project. De letters LIST staan voor: ’Lees Interventieproject voor Scholen met een Totaalaanpak’, door scholen kort vertaald als ‘Lezen IS Top’!

In het LIST-project werken ze vanuit het betrokkenheidsperspectief van het lezen. Bij voorbereidend lezen staat, naast de balans tussen instructie en ontwikkelingsgericht werken, integratie van letters en leeshandeling in alle activiteiten centraal.

Bij lezen werkt het LIST-project met een programma waarin, naast instructie van letters en leeshandeling, functionele en motiverende leesactiviteiten ook onderdeel uitmaken.

Uit de methode wordt alleen gebruikt wat ten dienste staat van het leren lezen. Vloeiend lezen wordt in het project bereikt door de leerlingen veel leeftijdsadequate boeken te laten lezen. Deze boeken worden door de kinderen zelf gekozen. Leerkrachten ondersteunen de kinderen bij dit keuzeproces en bij het ontwikkelen van de eigen leesvoorkeur.

Werkvorm: getuigenis van een school

Workshop 4: Aan de slag met schoolfeedback van peilingen en paralleltoetsen

Sabine Dierick, coördinator valorisatie, Steunpunt Toetsontwikkeling en Peilingen (STEP)
Isabel Laenen, Evelyn Goffin, schoolfeedback en paralleltoetsen, Steunpunt Toetsontwikkeling en Peilingen (STEP)

Hoe ga je als schoolteam aan de slag met de feedback die je krijgt? Deze workshop richt zich naar iedereen in het schoolteam die in aanraking kan komen met schoolfeedback van peilingen en paralleltoetsen.

Om een kwaliteitsvol (taal)beleid uit te zetten, is het nodig dat scholen aan kwaliteitszorg doen. Resultaten op peilings- en paralleltoetsen zijn interessante data om te gebruiken in dit proces, omdat ze een indicatie geven van de kwaliteit van het gegeven (taal)onderwijs in de school.

Aan de hand van een concreet praktijkvoorbeeld illustreren we hoe je als school met je team aan de slag gaat om schoolfeedback te analyseren en te interpreteren binnen de eigen klas- en schoolcontext. We reiken een kader en stappenplan aan dat gebruikt kan worden binnen de eigen school om dit analyse- en reflectieproces vorm te geven. Op basis van een gedegen analyse kunnen acties geformuleerd worden om de kwaliteit van het taalonderwijs in de eigen school te verbeteren.

Nam jouw school deel aan deze (of een andere) peiling of namen jullie paralleltoetsen af voor Nederlands (of voor een ander leergebied)? Heb je vragen over de feedback die je gekregen hebt of over hoe je ermee aan de slag kan gaan? Aan het einde van de workshop voorzien we tijd en ruimte voor individuele vragen. Breng gerust jouw feedbackrapport(en) mee als je dat wenst.

Werkvorm: workshop incl. concreet praktijkvoorbeeld

Workshop 5: Effectieve leesdidactiek: van theorie naar praktijk

Jona Hebbrecht, Odisee Brussel
Tinneke van Bergen, Arteveldehogeschool Gent

Recente publicaties vragen meer aandacht voor begrijpend lezen en actie van onderwijs- en beleidsmakers. De Nederlandse Taalunie en de Taalraad pleiten voor een totaalaanpak om het dalende niveau van de Vlaamse leerlingen weer op te krikken. Begrijpend lezen moet in het basisonderwijs een sleutelcompetentie zijn en meer effectieve onderwijstijd krijgen (Van den Branden). Het urgentiebesef van scholen moet verhogen.

Hoe kunnen wij, als lerarenopleiders, die inzichten vertalen naar de praktijk? 
We brainstormen samen over uitdagingen, acties, knelpunten en oplossingen. 

Enkele vragen van waaruit we kunnen vertrekken:

Op welke manier kunnen lerarenopleiders nauwer samenwerken met pedagogische begeleiders, nascholingscentra en inspectie om de recente inzichten in effectief begrijpend leesonderwijs naar de praktijk te brengen en doordachter te implementeren?
Welke vragen kunnen scholen en leerkrachten helpen om te reflecteren over hun visie op leesbegrip en leesmotivatie? Hoe helpen we hen kritisch te kijken naar didactisch materiaal en de kwaliteit van teksten en opdrachten?
Welke instrumenten zijn bruikbaar om de ontwikkeling van de leesvaardigheid en het leesplezier van leerlingen te monitoren?
Hoe kunnen we recente inzichten vertalen naar een quick-scan voor scholen?

Werkvorm: brainstorm- en co-creatiesessie

Workshop 6: Leesstrategieën oefenen met Nieuwsbegrip

Jan T’Sas, lerarenopleider Universiteit Antwerpen, onderwijsjournalist, onderzoeker Karel de Grote Hogeschool, auteur van schoolboeken

Begrijpend lezen is een zorgenkindje geworden: de leerlingen doen het niet zo graag en ook niet meer zo goed. Teksten zijn vaak niet aangepast aan de actualiteit of aan hun leefwereld. Bovendien verwerven leerlingen onvoldoende de moeilijkere leesstrategieën, zoals een tekst samenvatten of verbanden leggen … De oplossing: werken met actuele teksten op verschillende leesniveaus, meervoudige intelligentie aanspreken en regelmatig en gericht leesstrategieën oefenen, waarvan wetenschappelijk bewezen is dat ze werken.

Deze workshop omvat theorie, observatie, discussie en praktische oefeningen:

Inzoomen op de didactiek van begrijpend lezen: welke leesstrategieën werken effectief? Wat is de impact van modellerend lesgeven? Wat bepaalt het niveau van een tekst voor het leesbegrip? Hoe differentiëren?
Introductie Nieuwsbegrip: wekelijks teksten over een actueel onderwerp met opdrachten en instructies voor de leraar. Werken met stappenplan, woordhulp, leesstrategieën, denkactiviteiten, tools voor het digibord, filmpjes … Differentiëren via 2 of 3 leesniveaus.

Werkvorm: interactieve workshop

Workshop 7: Beter én graag lezen voor elke leerling: naar een duurzaam leesbeleid op school

Iris Vansteelandt, lector en onderzoeker, AP Hogeschool Antwerpen (departement Onderwijs en Training); doctoraatsstudent, onderzoeksgroep Taal, Leren en Innoveren, UGent; lid van de Taalraad Begrijpend Lezen 

Lezen is een sleutelvaardigheid op school en ook noodzakelijk om te kunnen participeren aan het dagelijkse leven in onze maatschappij. Talrijke (inter)nationale studies wijzen erop dat goed en graag lezen samenhangt met scholen en maatschappelijk succes. Bovendien blijkt uit deze studies dat een leesbevorderend klimaat in de klas en op school cruciaal is om op een positieve manier te sleutelen aan de leesmotivatie en leesvaardigheid van leerlingen. Een sterk uitgewerkt leesbeleid vormt daarbij een belangrijke meerwaarde.

In deze workshop zoomen we eerst in op de betekenis van graag, goed en betrokken lezen in het onderwijs. We verkennen ook samen hoe leesonderwijs dat inspeelt op deze componenten er kan uitzien in de praktijk. Verder gaan we dieper in op mogelijke bouwstenen van een sterk leesbeleid op school en hoe die in de praktijk geoperationaliseerd kunnen worden.

Werkvorm: interactieve lezing

Workshop 8: Effectief schrijfonderwijs: wat werkt?

Fien De Smedt, postdoctoraal onderzoeker verbonden aan de onderzoeksgroep Taal, Leren, Innoveren (Vakgroep Onderwijskunde, Universiteit Gent)

In deze interactieve workshop gaan we dieper in op hoe we vijfde- en zesdeklassers zo optimaal mogelijk kunnen ondersteunen in het schrijven van teksten. De centrale vraag binnen deze workshop is: ‘Welke schrijfinstructiepraktijken zijn effectief?’. In het eerste deel van de workshop richten we ons op het uitwisselen van praktijkervaringen onder de deelnemers. In het tweede deel van de workshop verbinden we deze concrete klaspraktijken met bevindingen uit wetenschappelijk onderzoek.

Werkvorm: interactieve workshop

Workshop 9: Van (beeld)sonnet tot stripgedicht. Poëzie in de klas is niet saai!

Sieglinde Vanhaezebrouck, stafmedewerker - literaire programma’s & educatie werking, Poëziecentrum

Koudwatervrees om gedichten te lezen in de klas? Niet nodig. Poëzie is er voor iedereen, voor elke gelegenheid. In deze lezing krijg je een overzicht van het huidige aanbod poëzie voor kinderen  en je krijgt tips om ermee aan de slag te gaan in de klas. We kijken ook over het muurtje: van stripgedichten tot beeldsonnetten over non-book poetry tot visuele gedichten. Poëzie is erg divers en avontuurlijk! Je doet vast ideeën op voor de les en/of (school)bibliotheek!

Poëziecentrum is een uniek documentatie- en informatiecentrum voor Nederlandstalige poëzie en anderstalige poëzie in Nederlandse vertaling. Poëziecentrum is uitgever van het tijdschrift Poëziekrant en van tal van dichtbundels en bloemlezingen. Onze activiteitenwerking omvat lezingen, bundelvoorstellingen, cursussen, poëziewandelingen, … en dit zowel voor kinderen, jongeren als voor volwassenen. In onze poëzieshop vind je het grootste aanbod aan dichtbundels en poëziegadgets uit het land. We coördineren projecten als de Poëzieweek, Dichter des Vaderlands, Gouden Poëziemedaille/Poëziesterren en Versopolis.

Werkvorm: lezing 

Workshop 10: KlasCement optimaal leren gebruiken

Tina Van de Wauwer, moderator talen bij KlasCement

Je zoekt inspiratie voor je lessen en kent KlasCement nog niet zo goed? Je gebruikt KlasCement af en toe wel eens om lesmateriaal te vinden, maar je hebt het gevoel dat je een heel aantal functionaliteiten van de site niet kent? Je zou wel eens wat extra inspiratie kunnen gebruiken om zelf lesmateriaal te maken? Je vraagt je af of de leermiddelen die jij nu al hebt de moeite waard zijn om te delen met anderen?

Tijdens de KlasCementworkshop leer je:

Efficiënt leermiddelen zoeken en je zoekacties bewaren
Leermiddelen bewaren en delen via favorieten en -mappen
Websites, toffe apps of eigen lesmateriaal toevoegen met respect voor auteursrecht
Alle KlasCementopties naar je hand zetten

Werkvorm: Interactieve workshop
We verwachten dat je KlasCement al een keer hebt gebruikt en een account hebt. Breng je tablet of laptop met een up-to-date browser (Firefox, Chrome) mee en je KlasCementaccount (e-mailadres, wachtwoord).

Privacy

Bescherming van persoonsgegevens

Het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming gebruikt jouw persoonlijke gegevens om je inschrijving te registreren en om je te kunnen contacteren als dit hiervoor nodig blijkt.

In geen geval zullen wij de gegevens bekend maken aan derden, noch deze gebruiken of laten gebruiken voor commerciële doeleinden.

Verplichte en facultatieve informatie

Jouw naam, voornaam en e-mailadres moet je ons verstrekken, omdat deze gegevens noodzakelijk zijn voor de registratie. De andere gegevens zijn facultatief. Als je deze niet invult, heeft dit geen enkele invloed op de registratie.

Ontvanger(s)

Kirsten Bulteel

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming
Afdeling Strategische Beleidsondersteuning
Lokaal 5C02
Koning Albert II-laan 15
1210 Brussel

Verantwoordelijke

Departement Onderwijs en Vorming
e-mail: kirsten.bulteel@ond.vlaanderen.be

Beveiliging

Wij hebben de nodige veiligheidsmaatregelen ingevoerd om het verlies, het onrechtmatig gebruik of de wijziging te voorkomen van persoonlijke gegevens.

Jouw rechten

Je kunt via mail aan dpo.dov@vlaanderen.be vragen welke persoonsgegevens we verwerken en je kunt ze laten verbeteren of verwijderen. We vragen dan een bewijs van jouw identiteit zodat we jouw gegevens niet meedelen aan iemand die er geen recht op heeft. Als je vragen hebt over de manier waarop we jouw gegevens verwerken, kun je contact opnemen met onze functionaris voor gegevensbescherming via mail aan dpo.dov@vlaanderen.be. Ben je het niet eens met de manier waarop we jouw gegevens verwerken, dan kun je je wenden tot de bevoegde toezichthoudende autoriteit. Ons beleid op het vlak van gegevensverwerking vind je op https://onderwijs.vlaanderen.be/departement-onderwijs-en-vorming.

Contact

Voor vragen over de inspiratiedag Nederlands in het basisonderwijs en je inschrijving kan je contact opnemen met het Secretariaat Strategische Beleidsondersteuning, sbo.secretariaat@ond.vlaanderen.be 

SQLExecute niet gelukt: select naam from entiteitvertaling where UPPER(code) = '1F2B8Q' AND naam <> '';: The operation has timed out.