Inschrijven

Studiedag over preventie van radicalisering en polarisering in het hoger en volwassenenonderwijs

De inschrijvingen zijn afgesloten.

Startpagina

Geopolitieke conflicten en de daaruit voortvloeiende spanningen zijn niet nieuw, maar de impact op de brede samenleving lijkt elke dag groter te worden. Het wij/zij-denken wordt door studenten, cursisten en docenten ook meegenomen binnen de onderwijsinstelling en op de klasvloer. Hierdoor worden onderwijsinstellingen en -professionals uitgedaagd om gepast te reageren op extreme uitingen of zorgwekkende signalen. 

Een radicale of polariserende uiting staat immers niet alleen, maar vormt vaak een teken van onderliggende problematieken bij het individu of de nabijgelegen context van het individu. Belangrijk tegengewicht kan worden geboden door adequaat te reageren op ongewenst gedrag, zonder te vervallen in een versterkende opeenvolging van actie-reactie.

Tijdens de studiedag op maandag 6 mei willen we daarom inzicht bieden in het fenomeen van radicalisering en polarisering. Wat is het, hoe kan je het herkennen en hoe ga je er mee om? We laten verschillende organisaties en onderwijsprofessionals aan het woord over hun praktijkervaringen. Binnen onderwijs wordt immers reeds geruime tijd ingezet op de preventie van polarisering en radicalisering. De studiedag vormt dan ook de mogelijkheid om te leren uit die expertise, gericht op het hoger onderwijs en het volwassenenonderwijs, en dit mee te nemen naar de eigen organisatie.

Voor wie?

Hoger onderwijs en volwassenenonderwijs, leerkrachten, docenten, directies, ondersteunende diensten en alle eerstelijnswerkers die werken rond de thematiek van radicalisering en polarisering.

Deze studiedag is een organisatie van het departement Onderwijs en Vorming van de Vlaamse overheid en AHOVOKS.

Praktische informatie

Datum en uur

De studiedag vindt plaats op maandag 6 mei, van 9 tot 16 uur.

Locatie

Hendrik Consciencegebouw

Koning Albert II-laan 15

1210 Brussel

Bereikbaarheid

https://www.vlaanderen.be/vlaamse-overheid/gebouwen/hendrik-consciencegebouw 

Inschrijven

Deelname is volledig gratis, maar vooraf inschrijven is verplicht.

Het aantal plaatsen is beperkt. Bij maximale bezetting sluiten we de inschrijvingen af.

Inschrijven kan tot uiterlijk 30 april, 17u, uitsluitend via het online inschrijvingsformulier.

Programma

09u00 09u30 Onthaal
09u30 09u45 Welkom
09u45 10u15 De preventie van polarisering en radicalisering binnen onderwijs – Emilie Le Roi – Departement Onderwijs en Vorming
10u15 11u15 Extreem-rechts en polarisering – Marjan Verplancke – Kazerne Dossin
11u15 11u30 Pauze
11u30 12u30 De Islam: Context, evolutie en radicalisering – Khalid Benhaddou – Netwerk Islamexperten
12u30 13u15 Broodjeslunch
13u15 14u25 Workshops ronde 1
14u25 14u35 Transitie naar workshops ronde 2
14u35 16u00 Workshops ronde 2

PLENAIRE SPREKERS

     1. De preventie van polarisering en radicalisering binnen onderwijs – Emilie Le Roi – Departement Onderwijs en Vorming

Onderwijs als belangrijke hefboom in de strijd tegen radicalisering en polarisering.  Er wordt een overzicht gegeven van de initiatieven, ontwikkelde tools en handvatten die binnen onderwijs voorhanden zijn en er wordt stilgestaan bij de toekomstige uitdagingen die op ons pad komen.

Emilie Le Roi is maatschappelijk assistent en criminoloog. Ze werkt als aanspreekpunt radicalisering en polarisering voor het departement Onderwijs en Vorming.

     2. Extreem-rechts en polarisering – Marjan Verplancke – Kazerne Dossin

Onze samenleving wordt hoe langer hoe meer opgedeeld in kampen. De druk voert op. Je voelt dat je een kant moet kiezen. Wie ook ervaart dat dat wij-zij denken de sociale cohesie beschadigt en vreet aan de stabiliteit van onze steden en buurten, wil tools in handen krijgen om hier tegenin te gaan. In Nederland werken al heel wat professionals – agenten, burgemeesters, radicaliseringsexperts, leerkrachten, journalisten – met de depolarisatiestrategie van filosoof Bart Brandsma. 

In Vlaanderen ontwikkelde Kazerne Dossin vormingen rond deze methodiek. In deze vorming analyseert Marjan Verplancke het fenomeen van polarisatie. Ze licht toe welke verschillende fenomenen aan de basis liggen van het fenomeen waarbij groepen mensen lijnrecht tegenover elkaar komen te staan. Aan de hand van historische casussen toont zij aan welke invloed mechanismen zoals groepsdynamiek en gehoorzaamheid hebben en welke vijf gedragsrollen we kunnen identificeren. Tijdens de vorming krijgen de deelnemers inzicht in de drie basiswetten en de vijf rollen in polarisatie. Zij kunnen die toepassen op zelf gekozen casussen. Daarnaast krijgen zij inzicht op de vier gamechangers die helpen depolariseren.

Kazerne Dossin vertrekt vanuit het historische verhaal van Jodenvervolging en de Holocaust in relatie tot de Belgische casus, om te reflecteren over hedendaagse fenomenen van racisme en uitsluiting van bevolkingsgroepen en over discriminatie omwille van afkomst, geloof, overtuiging, huidskleur, geslacht, geaardheid. Daarnaast wil Kazerne Dossin ook een analyse maken van groepsgeweld in de samenleving, als mogelijke opstap naar genocides. Aldus opgevat, draagt dit museum fundamenteel bij tot een educatief maatschappelijk project waarin burgerzin, democratische weerbaarheid en verdediging van individuele basisvrijheden centraal staan.

     3. De Islam: Context, evolutie en radicalisering – Khalid Benhaddou – Netwerk Islamexperten

Om radicalisering te begrijpen, is het een must om eerst de godsdienst, waarop de radicaliserende personen zich beroepen, te situeren in haar context en ook te begrijpen.  Tijdens de uiteenzetting wordt de achtergrond van de islamitische godsdienst gesitueerd: de diverse stromingen binnen de islam en de oorzaken van radicalisering. Er wordt gestart vanuit de godsdienstbeleving in de landen van origine. In een tweede deel wordt ingegaan op de evolutie en de beleving van Islam in Europa en aansluitend daarop op de radicaliseringsprocessen, de redenen waarom sommige moslims radicaliseren en anderen dan weer niet. Elementen worden aangereikt die noodzakelijk zijn als achtergrond om het radicaliseringsproces te begrijpen en  er wordt ook een eerste aanzet gegeven tot indicatoren en aanpak.

Khalid Benhaddou is islamtheoloog en deradicaliseringsexpert en tevens coördinator van het netwerk Islamexperten, Imam en voorzitter van het platform van Vlaamse Imams.

WORKSHOPS

Je kan kiezen uit acht verschillende workshops, verdeeld over twee workshoprondes.

WORKSHOPRONDE 1

WORKSHOP 1

Chris Wyns - Identiteitsvorming en de preventie van radicalisering en polarisering.

Onze identiteit is gelaagd en steeds in beweging. Hoe geven we jongeren de noodzakelijke ruimte om te groeien en blijven we toch alert voor tekens van radicalisering? Hoe gaan we met die signalen om? Hoe zorgen we ervoor dat jongeren zich kunnen wortelen? Welke rol kan ik als leraar, directeur of opvoeder daarin opnemen?

Chris Wyns is pedagogisch begeleider gelijke kansen en diversiteit en aanspreekpunt radicalisering voor Katholiek Onderwijs Vlaanderen. 

WORKSHOP 2

Maarten van Alstein – Vlaams Vredesinstituut - Omgaan met controverse en polarisatie in de klas

Discussies over politiek en samenleving raken vandaag snel verhit. Tegenstellingen worden scherper gesteld. Dat is ook zo in het onderwijs. Lectoren en docenten worden soms voor stevige uitdagingen geplaatst. Hoe reageren op heftige of hatelijke uitspraken? Hoe lesgeven over gevoelige thema’s? Hoe polarisatie ontmijnen? Hoe gesprekken over controversiële onderwerpen vormgeven zonder dat de klas of de aula opvliegt?

Maarten van Alstein is auteur van het boek “Omgaan met controverses en polarisatie in de klas”. Dit boek is de vrucht van zijn werk bij het Vlaams Vredesinstituut, een onafhankelijke instelling voor vredesstudies bij het Vlaams Parlement. De opdracht van het Vredesinstituut is het publieke debat informeren en praktijkdeskundigen ondersteunen op basis van wetenschappelijke inzichten.

WORKSHOP 3

Luc Claessens – Stad Antwerpen – Crisismanagement en communicatieondersteuning voor onderwijsinstellingen

Hoe gaan we om met zware agressie? Een ongeluk tijdens een uitstap? Een verwoestende brand? Het onverwacht overlijden van een student of personeelslid, geruchten of vaststellingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag? …

Onderwijsinstellingen die geconfronteerd worden met ernstige incidenten en schokkende gebeurtenissen zijn hier zelden voldoende op voorbereid. Het noodplan en de jaarlijkse evacuatieoefeningen bieden een beperkte houvast, maar volstaan meestal niet om de organisatorische en communicatieve uitdagingen die op een team afkomen tijdens en na een crisis met voldoende (zelf)vertrouwen te kunnen aanpakken. In deze workshop zoemen we in op de werking van een schoolcrisisteam en het aanpakken van de communicatieve uitdagingen.

Het Centraal Meldpunt (CMP) van de stad Antwerpen fungeert als aanspreekpunt en expertisecentrum met betrekking tot jongeren voor wie het onderwijstraject bedreigd is door gedragsproblemen, socio-emotionele problemen, crimineel gedrag, spijbelen, (vermoeden van) radicaliserend gedrag, definitieve uitsluitingen, .... Het CMP wil proactief inzetten op het voorkomen van uitval van leerlingen. Het CMP ondersteunt scholen en eerstelijnswerkers uit onderwijs, welzijn en justitie, wanneer de jongere op één of andere manier vastgelopen is in zijn schoolloopbaan. Het CMP vormt daarnaast de toegangspoort voor de verschillende NAFT-, coachings- en begeleidingsprojecten. 

WORKSHOP 4

Karel de Grote Hogeschool – Project Kies Hoger

Met het project Kies Hoger wil de Karel de Grote Hogeschool de instroom van scholieren met migratieachtergrond in het hoger onderwijs ondersteunen door het versterken van de studiekeuze tijdens het (voor)laatste jaar secundair onderwijs.  De doelgroep bestaat uit Antwerpse jongeren in de derde graad van het secundair onderwijs en hun studiekeuzebegeleiders. Via workshops krijgen deze jongeren ondersteuning in het ontdekken van hun talenten en het maken van de juiste studiekeuze. 

WORKSHOPRONDE 2

WORKSHOP 5

Karin Heremans – De aanpak van polarisering binnen onderwijs

Het toenemende wij-zij denken beschadigt de sociale stabiliteit van onze samenleving. Meningen worden steeds extremer en 'de ander' is niet langer een gesprekpartner, maar een tegenstander. Tijdens deze workshop krijg je een antwoord op vragen als:

Hoe herken je toenemende dynamieken van polarisering in de klas en hoe ga je hiermee om? Hoe werk je een doelgericht preventiebeleid uit?

Hoe reageer je op studenten of cursisten die de evolutieleer verwerpen?

Wat met complotdenken?

Hoe gaan we om met de plotse opkomst van het rechts extremisme? 

Deze workshop koppelt Europese inzichten vanuit het Radicalisation Awareness Network (RAN) en technieken rond polarisatiemanagement aan de dagelijkse school- en klaspraktijk. Je krijgt inzicht in hoe polarisatie werkt en welke rollen daarbij aanwezig zijn. Tevens wordt een denkkader aangereikt dat ons helpt om heel bewust het midden op te zoeken in turbulente tijden. De focus op samen leren samenleven en actief burgerschap vormt een basis voor een alternatief discours.

Karin Heremans is beleidscoördinator radicalisering en polarisering in het GO! en werkgroepleider onderwijs bij RAN - Radicalisation Awareness Network Europe.

WORKSHOP 6

Khalid Benhaddou – Islamitische stelregels onder de loep

Aan de hand van een aantal concrete praktijkvoorbeelden wordt er bekeken hoe er best omgegaan kan worden met bepaalde (religieuze) vragen, hoe je in gesprek kan gaan rond religie, waar de grens ligt tussen religie en radicalisering en welke de islamitische stelregels zijn over kledij mannen, bedekking vrouwen, bidden, consumptie varkensvlees en alcohol, …

Khalid Benhaddou is islamtheoloog en deradicaliseringsexpert en tevens coördinator van het netwerk Islamexperten, Imam en voorzitter van het platform van Vlaamse Imams. 

WORKSHOP 7 

UNIA – Kansenongelijkheid in Vlaanderen

De kansenongelijkheid in het Vlaamse onderwijs blijft een onaanvaardbare realiteit. In opdracht van Unia onderzochten de KU Leuven, UGent en ULB de oorzaken van de ongelijkheid in het leerplichtonderwijs. We stellen de resultaten van de Diversiteitsbarometer voor en besteden kort aandacht aan de beleidsaanbevelingen. We willen ook in gesprek gaan over wat dit betekent in het hoger- en volwassenenonderwijs, wat zij doen of kunnen doen om te vermijden dat vooroordelen impact hebben op het studietraject van lerenden.

Unia is het interfederaal gelijkekansencentrum, een onafhankelijke openbare instelling. Iedereen die zich binnen België gediscrimineerd voelt of getuige is van discriminatie, kan bij Unia aankloppen. Unia informeert je over je rechten en zoekt samen naar een oplossing. Unia lanceert ook campagnes vóór gelijke kansen en tegen discriminatie, formuleert aanbevelingen aan overheden en brengt tools, publicaties en statistieken uit.

WORKSHOP 8

Erasmushogeschool Brussel – Project Verbindende Dialoog

Verbindende Dialoog is een project binnen het Kenniscentrum Urban Coaching & Education van de Erasmushogeschool in Brussel. De hogeschool werkt rond culturele verschillen op school en andere grootstedelijke uitdagingen. Het doel is om zowel docenten en studenten binnen de lerarenopleiding als leraren op school op te leiden tot dialoogcoaches die met polarisering kunnen omgaan. De ambitie is om een trainingsproject op te zetten voor docenten, een leerlijn te ontwikkelen binnen alle lerarenopleidingen en een online toolkit te ontwikkelen.

Privacy

Bescherming van persoonsgegevens

Het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming gebruikt jouw persoonlijke gegevens om je inschrijving te registreren en om je te kunnen contacteren als dit hiervoor nodig blijkt.

In geen geval zullen wij de gegevens bekend maken aan derden, noch deze gebruiken of laten gebruiken voor commerciële doeleinden.

Verplichte en facultatieve informatie

Jouw naam, voornaam en e-mailadres moet je ons verstrekken, omdat deze gegevens noodzakelijk zijn voor de registratie. De andere gegevens zijn facultatief. Als je deze niet invult, heeft dit geen enkele invloed op de registratie.

Ontvanger(s)

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming, Afdeling Secundair Onderwijs en Leerlingenbegeleiding, Lokaal 3C38, Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel

Verantwoordelijken

Nele Schils

Beveiliging

Wij hebben de nodige veiligheidsmaatregelen ingevoerd om het verlies, het onrechtmatig gebruik of de wijziging te voorkomen van persoonlijke gegevens.

Jouw rechten

Je kunt via mail aan dpo.dov@vlaanderen.be vragen welke persoonsgegevens we verwerken en je kunt ze laten verbeteren of verwijderen. We vragen dan een bewijs van jouw identiteit zodat we jouw gegevens niet meedelen aan iemand die er geen recht op heeft. Als je vragen hebt over de manier waarop we jouw gegevens verwerken, kun je contact opnemen met onze functionaris voor gegevensbescherming via mail aan dpo.dov@vlaanderen.be. Ben je het niet eens met de manier waarop we jouw gegevens verwerken, dan kun je je wenden tot de bevoegde toezichthoudende autoriteit. Ons beleid op het vlak van gegevensverwerking vind je op https://onderwijs.vlaanderen.be/departement-onderwijs-en-vorming.

Contact

Voor vragen over deze studiedag kan je contact opnemen met: nele.schils@ond.vlaanderen.be

Voor vragen over je inschrijving kan je contact opnemen met: volwassenenonderwijs@vlaanderen.be