Inschrijven

Inspiratiedag mens en maatschappij basisonderwijs

De inschrijvingen zijn afgesloten.

Startpagina

Op zoek naar inspiratie voor je lessen mens en maatschappij? Neem deel aan het webinar over de peiling mens en maatschappij in het basisonderwijs.

Op woensdagnamiddag 21 april 2021 organiseren het Departement Onderwijs en Vorming (DOV) en het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen (AHOVOKS) een inspiratiedag over mens en maatschappij in het basisonderwijs.

Lees de resultaten van de peiling mens en maatschappij.

Op het programma: inspiratie uit onderzoek en krachtige praktijkvoorbeelden.

Voor wie?

Voor leraren, directies, pedagogisch begeleiders, lerarenopleiders, zorgcoördinatoren, uitgeverijen en andere geïnteresseerde professionals.

Wat mag je verwachten?

Het webinar start met een plenair gedeelte. We belichten acties om het onderwijs voor mens en maatschappij te versterken. En de Vlaamse Scholierenkoepel toont hoe je aan de slag kan gaan met leerlingenparticipatie in de klas en op school.

Daarna kies je uit diverse praktijkgerichte sessies met thema’s zoals:
· Het belang van begrijpend lezen bij mens en maatschappij
· Lokaal relevante duurzaamheidsvraagstukken als vertrekpunt voor de lessen
· Effectieve didactische aanpakken volgens onderzoek
· Ruimte-educatie in de klas
· …

Praktische informatie

Datum en uur
De studiedag vindt plaats op woensdag 21 april 2021, van 13 tot 17 uur. Lees het programma om de planning en de invulling van de studiedag te bekijken.

Dit is een digitaal evenement via Hopin.

Inschrijven
Deelname is volledig gratis, maar vooraf inschrijven is verplicht.
Inschrijven kan tot uiterlijk 19/04/2021 12u00 en uitsluitend via het online inschrijvingsformulier.

Programma


UurActiviteit/thema/spreker
13u - 13u20
Verwelkoming en inleiding
13u20 - 13u30
Aan de slag met de resultaten van de peiling: aanbevelingen en acties
13u30 - 14u15

School en klas als mini-samenleving: aan de slag met leerlingenparticipatie

Sprekers:

  • Annelies Boone (vormingsmedewerker), Vlaamse Scholierenkoepel
  • Eva Perremans (beleidsmedewerker), Vlaamse Scholierenkoepel
14u15 - 14u25
Pauze
14u25 - 15u20
Praktijkgerichte sessies – reeks 1
15u20 - 15u30
Pauze
15u30 - 16u30
Praktijkgerichte sessies – reeks 2

Plenaire lezing

School en klas als mini-samenleving: aan de slag met leerlingenparticipatie

Sprekers:

  • Annelies Boone (vormingsmedewerker), Vlaamse Scholierenkoepel
  • Eva Perremans (beleidsmedewerker), Vlaamse Scholierenkoepel

De school en de klas vormen een mini-samenleving op zich. En op die manier ook dé ideale omgeving om competenties met betrekking tot mens en maatschappij in de praktijk te brengen. In deze plenaire sessie tonen Annelies en Eva hoe je dit kan waarmaken op jouw school, in jouw klas door te investeren in leerlingenparticipatie.

De sessie start vanuit het participatiemodel van de Vlaamse Scholierenkoepel, dat wordt aangevuld met praktische instrumenten en goedepraktijkvoorbeelden uit andere scholen, om je zo maximaal op weg te zetten.

Praktijkgerichte sessies - reeks 1

Sessie 1: Lokaal relevante duurzaamheidsvraagstukken als vertrekpunt voor boeiend onderwijs

Sprekers:

  • Eva Roelandt
  • Ingrid Vander Linden

Centrum Duurzame Ontwikkeling (UGent) / Departement Omgeving – Afdeling Partnerschappen met Besturen en Maatschappij - MOS

Je hoeft het niet altijd ver te zoeken. In en rond de school spelen duurzaamheidskwesties die het vertrekpunt kunnen zijn voor boeiend onderwijs.

De workshop gaat over LORET (locally relevant teaching). Met dit programma kan je een les voorbereiden waarin je je leerlingen op weg helpt om creatieve oplossingen te zoeken voor lokale kwesties inzake duurzaamheid.
Uitgangspunt is dat je, door met een of meerdere klassen aan een lokaal duurzaamheidsvraagstuk te werken, tal van leergebiedgebonden en leergebiedoverschrijdende eindtermen realiseert.

De workshop:

  • Toont hoe je als leerkracht in uiteenlopende contexten concreet vorm kan geven aan deze innovatieve lespraktijk, in samenwerking met onderzoekers
  • Nodigt je uit om je eigen ervaringen en reflecties over lesgeven ‘in’ en met de hulp van de omgeving rond je school, te delen

LORET loopt momenteel in Vlaamse en buitenlandse scholen in het kader van het Europees onderzoeksproject SEAS: Science Education for Action and engagement towards Sustainability. Meer informatie over het SEAS-project.

Sessie 2: Geïntegreerd werken in Mens en Maatschappij

Spreker: Henk Byls (Thomas More Mechelen-Antwerpen)

Henk Byls is lector mens en maatschappij en geschiedenis in de lerarenopleidingen lager en secundair onderwijs. In de sessie maak je kennis met enkele concrete voorbeelden van geïntegreerd werken en bijhorende werkvormen in mens en maatschappij. Vertrekpunt zijn telkens de eindtermen en hoe je die op een verdiepende manier kan bereiken. Hoe laat je leerlingen nadenken over publieke voorzieningen? Waarom stemmen we? Hoe maak je de sprong van Tijd naar Techniek?

Sessie 3: M&M: iedereen mee!

Sprekers:

  • Leen Bresseleers
  • Tom Gobbaert

Leerkrachten in Basisschool Sint-Maria in Antwerpen

In Basisschool Sint-Maria in Antwerpen heeft zowat 4 op 5 kinderen een andere thuistaal.
Ook zijn er enorme verschillen tussen kansarm en kansrijk.
Leen Bresseleers (L5/6) en Tom Gobbaert (L6) tonen met concrete voorbeelden hoe ze iedereen mee proberen te krijgen voor wereldoriëntatie in het algemeen, en mens en maatschappij in het bijzonder.
Enerzijds door de taaldrempel te verlagen. Anderzijds door de betrokkenheid te verhogen.

Sessie 4: Leerlingenparticipatie van de 3de kleuterklas tot en met het 6de leerjaar

Spreker: Wendy Blanckaert, Djapo

Djapo begeleidt via procesbegeleiding de Vrije Basisschool Beke, die sterk wil inzetten op leerlingenparticipatie en dit ook een plaats wil geven in hun visie.
In de school kiezen de leerlingen zelf rond welk onderwerp ze aan de slag willen gaan. Elk trimester is er een ander project met telkens andere leerlingen die geïnteresseerd zijn. Leerlingen van de 3de kleuterklas tot en met het 6de leerjaar werken eraan mee. De sessie gaat in op de democratische en participatieve aanpak van de school, toegepast op het thema afval en consuminderen.

Djapo is het referentiecentrum voor educatie voor duurzame ontwikkeling. Het streeft ernaar kinderen en jongeren bewust keuzes te leren maken voor een duurzame samenleving.
Djapo ontwikkelde een kwaliteitsvol EDO-kader gebaseerd op wetenschappelijke literatuur en praktijkervaring. Vanuit dit kader zet Djapo in op professionalisering van leerkrachten en het brede onderwijsveld door middel van advies, vorming, procesbegeleiding en door samenwerkingen en synergieën op te zetten. Op die manier hoopt het een brug te kunnen bouwen tussen theorie, praktijk en beleid.

Sessie 5: Aan de slag met schoolfeedback van peilingen en paralleltoetsen

Sprekers:

  • Sabine Dierick, coördinator valorisatie, Steunpunt Toetsontwikkeling en Peilingen (STEP)
  • Isabel Laenen, schoolfeedback en paralleltoetsen, Steunpunt Toetsontwikkeling en Peilingen (STEP)

Hoe ga je als schoolteam aan de slag met de feedback die je krijgt? Deze workshop richt zich naar iedereen in het schoolteam die in aanraking kan komen met schoolfeedback van peilingen en paralleltoetsen.
Om een kwaliteitsvol beleid uit te zetten, is het nodig dat scholen aan kwaliteitszorg doen. Resultaten op peilings- en paralleltoetsen zijn interessante data om te gebruiken in dit proces, omdat ze een indicatie geven van de kwaliteit van het onderwijs dat je school verstrekt voor een bepaald leerdomein.
De workshop stelt een praktijkvoorbeeld voor over een toetsafname voor Nederlands in het basisonderwijs. De workshop behandelt dus niet het leergebied mens en maatschappij zelf. Je kan wel eenzelfde aanpak hanteren om aan de slag te gaan met schoolfeedback voor mens en maatschappij.
Dit concreet praktijkvoorbeeld illustreert hoe je gekregen schoolfeedback kan analyseren en interpreteren binnen je eigen klas- en schoolcontext. Je krijgt een kader en stappenplan dat je kan gebruiken binnen je school om dit analyse- en reflectieproces vorm te geven. Op basis van een grondige analyse leer je om acties te formuleren om de kwaliteit van het onderwijs in jouw school te verbeteren.

Praktijkgerichte sessies – reeks 2

Sessie 1: Inspirerend burgerschap in de praktijk

Sprekers:

  • Els De Smet, pedagogisch begeleider Katholiek Onderwijs Vlaanderen
  • Miette Plessers, pedagogisch begeleider Katholiek Onderwijs Vlaanderen
  • Johan Vandenbroucke, pedagogisch begeleider Katholiek Onderwijs Vlaanderen

Doelen
De deelnemers leren inspirerend burgerschap kennen als kans om:

  • De wereld in de klas en school te brengen
  • De eindtermen van de domeinen mens en maatschappij te realiseren

Duiding
Via inspirerend burgerschap leren leerlingen verantwoordelijkheid op te nemen voor elkaar en voor de samenleving. Ze leren daarbij over de wereld, over actuele gebeurtenissen, over hoe de wereld evolueert. Maar ze leren ook om zelf om te gaan met die wereld. Kernwoorden zijn onderzoek, identiteit, dialoog, reflectie en actie. De verbinding met de domeinen ‘mens’ en ‘maatschappij’ is een kracht voor het realiseren van inspirerend burgerschap.
De sessie stelt een voorbeeld voor uit de Basisschool KBO Ename in Oudenaarde. Je krijgt inzicht in de pijlers van inspirerend burgerschap en wordt ondergedompeld in een concreet en boeiend schoolverhaal. Welkom!

Sessie 2: Begrijpend lezen in ‘wereldoriëntatie’

Sprekers:

  • Judith Langenaeken (pedagoog)
  • Anouk Vanherf (docent Nederlands, educatieve bachelor lager onderwijs)

Erasmushogeschool Brussel

Deze presentatie legt de focus op begrijpend lezen in het leergebied wereldoriëntatie. Vertrekpunt zijn recente wetenschappelijke inzichten in de didactiek begrijpend lezen: de 5 sleutels voor effectief begrijpend lezen (VLOR).
De focus ligt op het belang om een actuele leesdidactiek in het leergebied wereldoriëntatie in te zetten. Aan de hand van concrete toepassingen en goede praktijken ontdek je hoe deze didactiek vorm kan krijgen in de lessen WO.

Sessie 3: Effectieve didactische aanpakken voor onderwijs in mens en maatschappij

Spreker: Dr. Marjan de Groot-Reuvekamp

Universiteit van Amsterdam en StichtingEntoen.nu (Canon van Nederland)

De presentatie vertrekt van recent onderzoek aan de Universiteit van Utrecht en de Universiteit van Amsterdam voor een peilingsonderzoek in Nederland (looptijd 2020 – 2022) naar leeruitkomsten voor aardrijkskunde en geschiedenis bij leerlingen in groep 8 (=het 6de leerjaar) van het basisonderwijs.
De presentatie gaat over factoren die de leerprestaties van leerlingen in het basisonderwijs op vlak van geografische en historische kennis en vaardigheden, beïnvloeden.

De focus ligt op geschiedenisonderwijs. De volgende onderwerpen komen aan bod:

  • Doelen voor geschiedenisonderwijs in Nederland en Vlaanderen
  • Werkwijze van basisscholen in Nederland voor onderwijs in Mens & Maatschappij
  • Effectieve didactische aanpakken: begeleid onderzoekend leren, inzet van specifieke leermiddelen en taalgericht vakonderwijs. Wat zijn de essenties van deze didactische aanpakken? Wat is bekend uit empirische studies en wat is bekend over de effecten van deze aanpakken binnen geschiedenisonderwijs? Dit alles in relatie tot de doelen voor geschiedenis in het basisonderwijs.
  • Hoe deze inzichten als voorbeeld verbinden met relevante thema’s uit het leergebied ‘mens en maatschappij’?

Sessie 4: Ruimte-educatie in de klas

Spreker: Lien De Saegher

KULeuven, Alumna master stedenbouw en ruimtelijkeplanning

De workshop 'Ruimte-educatie' gaat over de integratie van het thema ruimtelijke planning in het lager onderwijs. Lien De Saegher voerde onderzoek uit naar hoe de thema's wonen en ruimte aan bod komen in leermethodes. Maak kennis met haar lespakket om rond ruimtelijk beleid aan de slag te gaan in de klas, aan de hand van proefjes.

Lien De Saegher won met haar scriptie 2 prijzen: de Klasseprijs 2020 voor onderwijsscripties en de Afstudeerprijs 2020 van de Vlaamse vereniging voor Ruimte en Planning.

Sessie 5: Leerlingenparticipatie van de 3de kleuterklas tot en met het 6de leerjaar

Spreker: Wendy Blanckaert, Djapo

Djapo begeleidt via procesbegeleiding de Vrije Basisschool Beke, die sterk wil inzetten op leerlingenparticipatie en dit ook een plaats wil geven in hun visie.
In de school kiezen de leerlingen zelf rond welk onderwerp ze aan de slag willen gaan. Elk trimester is er een ander project met telkens andere leerlingen die geïnteresseerd zijn. Leerlingen van de 3de kleuterklas tot en met het 6de leerjaar werken eraan mee. De sessie gaat in op de democratische en participatieve aanpak van de school, toegepast op het thema afval en consuminderen.

Djapo is het referentiecentrum voor educatie voor duurzame ontwikkeling. Het streeft ernaar kinderen en jongeren bewust keuzes te leren maken voor een duurzame samenleving.
Djapo ontwikkelde een kwaliteitsvol EDO-kader gebaseerd op wetenschappelijke literatuur en praktijkervaring. Vanuit dit kader zet Djapo in op professionalisering van leerkrachten en het brede onderwijsveld door middel van advies, vorming, procesbegeleiding en door samenwerkingen en synergieën op te zetten. Op die manier hoopt het een brug te kunnen bouwen tussen theorie, praktijk en beleid.

Privacy

Bescherming van persoonsgegevens

Het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming gebruikt jouw persoonlijke gegevens om je inschrijving te registreren en om je te kunnen contacteren als dat nodig blijkt.

In geen geval zullen wij de gegevens bekend maken aan derden, noch deze gebruiken of laten gebruiken voor commerciële doeleinden.

Verplichte en facultatieve informatie

Jouw naam, voornaam en e-mailadres moet je ons verstrekken, omdat deze gegevens noodzakelijk zijn voor de registratie. De andere gegevens zijn facultatief. Als je deze niet invult, heeft dit geen enkele invloed op de registratie.

Ontvanger(s)

Kirsten Bulteel

Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming
Afdeling Strategische Beleidsondersteuning
Koning Albert II-laan 15 - 5C02
1210 Brussel

Verantwoordelijke

Kirsten Bulteel

kirsten.bulteel@ond.vlaanderen.be

Beveiliging

Wij hebben de nodige veiligheidsmaatregelen ingevoerd om het verlies, het onrechtmatig gebruik of de wijziging van persoonlijke gegevens te voorkomen.

Jouw rechten

Je kunt via mail aan dpo.dov@vlaanderen.be vragen welke persoonsgegevens we verwerken en je kunt ze laten verbeteren of verwijderen. We vragen dan een bewijs van jouw identiteit zodat we jouw gegevens niet meedelen aan iemand die er geen recht op heeft. Als je vragen hebt over de manier waarop we jouw gegevens verwerken, kun je contact opnemen met onze functionaris voor gegevensbescherming via mail aan dpo.dov@vlaanderen.be. Ben je het niet eens met de manier waarop we jouw gegevens verwerken, dan kun je je wenden tot de bevoegde toezichthoudende autoriteit. Ons beleid op het vlak van gegevensverwerking vind je op https://onderwijs.vlaanderen.be/departement-onderwijs-en-vorming.


Contact

Voor vragen over de inspiratiedag mens en maatschappij basisonderwijs en je inschrijving: neem contact op met het secretariaat Strategische Beleidsondersteuning, sbo.secretariaat@ond.vlaanderen.be

Voor technische ondersteuning bij de conferentietool Hopin kan je mailen naar katrien.bernaerts@ond.vlaanderen.be