Uitbreiding vervangingsmogelijkheden en uitbreiding verlof wegens overmacht naar aanleiding van corona

  • referentie
    PERS/2020/05
  • publicatiedatum
    13/11/2020
  • datum laatste wijziging
    29/03/2021
  • wettelijke basis
    Besluit van de Vlaamse Regering van 22 januari 2021 houdende de verlenging van diverse maatregelen ingevolge COVID-19 voor het onderwijspersoneel, voor uitzonderlijke opvang in de internaten, IPO en MPIGO, busbegeleiders in het buitengewoon onderwijs en contactonderzoek door de centra voor leerlingenbegeleiding voor het tweede trimester van schooljaar 2020-2021
  • wettelijke basis
    Besluit van de Vlaamse Regering van 13 november 2020 houdende diverse dringende maatregelen ingevolge COVID-19 voor de centra voor leerlingenbegeleiding, het onderwijspersoneel, de academies deeltijds kunstonderwijs, de centra voor volwassenonderwijs en de centra voor basiseducatie houdende wijziging van het Besluit van de Vlaamse Regering van 5 juni 2020 tot toekenning van extra werkingsbudget voor de scholen van het gewoon en buitengewoon basis- en secundair onderwijs omwille van de genomen maatregelen en hieraan verbonden extra onkosten gemaakt door de scholen tegen verspreiding van COVID19 m.b.t. de internaten.
  • wettelijke basis
    Besluit van de Vlaamse Regering van 12 maart 2021 tot wijziging van het Besluit van de Vlaamse Regering van 13 november 2020 houdende diverse dringende maatregelen ingevolge COVID-19 voor de centra voor leerlingenbegeleiding, het onderwijspersoneel, de academies deeltijds kunstonderwijs, de centra voor volwassenonderwijs en de centra voor basiseducatie houdende wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 5 juni 2020 tot toekenning van extra werkingsbudget voor de scholen van het gewoon en buitengewoon basis- en secundair onderwijs omwille van de genomen maatregelen en hieraan verbonden extra onkosten gemaakt door de scholen tegen verspreiding van COVID-19 m.b.t. de internaten
  • wettelijke basis
    Besluit van 26 maart 2021 van de Vlaamse Regering houdende de verlenging van diverse maatregelen ingevolge COVID-19 voor het onderwijspersoneel, voor uitzonderlijke opvang in de internaten, IPO en MPIGO, busbegeleiders in het buitengewoon onderwijs en contactonderzoek door de centra voor leerlingenbegeleiding voor het derde trimester van schooljaar 2020-2021
  • contactpersoon
    Uw werkstation,
  • Scholen en internaten die een tekort aan personeelsleden kunnen aantonen en kunnen aantonen dat ze ook een vervanger hebben gevonden, mogen een vervanger aanstellen voor afwezigheden van minder dan tien werkdagen. Deze maatregel is verlengd tot 30 juni 2021.
  • Onder uitzonderlijke voorwaarden is het mogelijk om een personeelslid, dat in minimaal drie scholen is tewerkgesteld, te vervangen in de school waar het tijdelijk niet meer komt omwille van de geldende veiligheidsmaatregelen. Deze maatregel geldt vanaf 22 februari 2021 tot en met 30 juni 2021.
  • De maatregel om verlof wegens overmacht te nemen in geval van sluiting van een kinderdagverblijf, school of opvangcentrum voor gehandicapten wordt verlengd tot 30 juni 2021. Bovendien is het mogelijk om het verlof ook op te nemen voor een kind dat niet kan deelnemen aan een paaskamp, omdat het paaskamp geannuleerd werd omwille van corona.

1. Inleiding

De -opnieuw toegenomen- circulatie van het COVID 19-virus brengt verschillende (vooral kleinere) scholen al snel in de problemen wanneer enkele leerkrachten uitvallen omwille van ziekte of quarantaine. Zeker voor kleinere scholen is het niet vanzelfsprekend om de school te laten functioneren wanneer een deel van het personeel in quarantaine moet of ziek thuis moet blijven. Wanneer de korte vervangingen, overwerk of het lerarenplatform niet volstaan, is een andere structurele oplossing nodig op maat van die scholen die dreigen te moeten sluiten.

Ook de internaten lijden onder de quarantainemaatregelen waardoor soms meerdere (voltijdse) opvoeders in quarantaine moeten. Uiteraard geeft dit problemen voor het toezicht en de opvang in het internaat.

Om aan al deze afwezigheden tegemoet te komen, zijn er tijdelijke maatregelen genomen om extra vervangingsmogelijkheden te bieden naast de bestaande maatregelen voor vervanging, zoals de reguliere vervangingen voor afwezigheden vanaf tien werkdagen, de vervangingen van korte afwezigheden en het lerarenplatform.

Bovendien wordt het mogelijk om verlof wegens overmacht te nemen in geval van sluiting van een kinderdagverblijf, school of opvangcentrum voor gehandicapten of als een kind in isolatie of quarantaine moet. Het verlof wegens overmacht wordt uitgebreid.

De medisch experten stellen tijdens deze coronacrisis ook als principe voorop dat iedereen zo weinig mogelijk contacten heeft. Hoe minder contacten hoe beter. Daarom is het absoluut nodig om zoveel mogelijk de aanwezigheid van eenzelfde personeelslid op verschillende scholen/vestigingsplaatsen te beperken. Gespreide lesopdrachten worden daarom in de mate van het mogelijke tot twee onderwijsinstellingen beperkt. Er kan enkel van afgeweken worden om schoolorganisatorische redenen.

De directeurs van de betrokken scholen komen onderling tot een pragmatische, veilige en haalbare overeenkomst.

In uitzonderlijke gevallen wordt het mogelijk om een vervanger aan te stellen in de school waar een personeelslid dat in meer dan twee scholen is aangesteld (tijdelijk) niet meer komt. Deze maatregel geldt vanaf 22 februari 2021 tot en met 30 juni 2021.

2. Vervangingen in scholen en internaten met grote tekorten voor afwezigheden van minder dan tien werkdagen

2.1. Werking

Voor de scholen van het gewoon en buitengewoon basis- en secundair onderwijs en de internaten wordt een flexibel systeem ingevoerd dat het mogelijk maakt om scholen en internaten te ondersteunen die zich naar aanleiding van de coronacrisis geconfronteerd zien met acute tekorten.

Scholen en internaten die een tekort aan personeelsleden kunnen aantonen en kunnen aantonen dat ze ook een vervanger hebben gevonden, mogen een vervanger aanstellen voor afwezigheden van minder dan tien werkdagen.

De afwezigheid moet voldoen aan de volgende voorwaarden:

  • Het gaat om een afwezigheid van minder dan tien werkdagen;
  • De afwezigheid is te wijten aan ziekteverlof, profylactisch verlof, verlof wegens overmacht of heirkracht, ingevolge de coronacrisis.

De school of het internaat stuurt daartoe een verklaring op eer aan het Agentschap voor Onderwijsdiensten, waarin ze verklaart dat

  • er proportioneel veel afwezigen zijn;
  • alle andere bestaande vervangingsmogelijkheden zijn uitgeput (bv. geen vervangingseenheden meer voor korte afwezigheden of geen leerkrachten meer beschikbaar in het lerarenplatform);
  • de schoolorganisatie niet mogelijk is met de aanwezige personeelsleden.

Scholen en internaten hebben recht op vervanging vanaf de eerste dag dat ze zich geconfronteerd zien met het tekort.

De vervanging kan ingevuld worden op basis van de bestaande mogelijkheden: interimaris, overwerk, herindiensttreder, gepensioneerde…

Deze maatregel treedt in werking vanaf 16 november 2020 en loopt tot en met 30 juni 2021. In de internaten met permanente openstelling zijn vervangingen toegestaan vanaf 1 november 2020.

2.2. Welke ambten kunnen vervangen worden?

2.2.1. Scholen

De scholen van het gewoon en het buitengewoon basis- en secundair onderwijs kunnen een vervanger aanstellen in de wervingsambten van het onderwijzend personeel en in het ambt van kinderverzorger.

De wervingsambten van het bestuurs- en onderwijzend personeel in het gewoon basisonderwijs zijn:

  • kleuteronderwijzer;
  • onderwijzer;
  • leermeester godsdienst;
  • leermeester niet-confessionele zedenleer;
  • leermeester lichamelijke opvoeding.

De wervingsambten van het bestuurs- en onderwijzend personeel in het buitengewoon basisonderwijs zijn:

  • kleuteronderwijzer algemene en sociale vorming;
  • onderwijzer algemene en sociale vorming;
  • leermeester godsdienst;
  • leermeester niet-confessionele zedenleer;
  • leermeester algemene en sociale vorming, specialiteit lichamelijke opvoeding;
  • leermeester algemene en sociale vorming, specialiteit compensatietechniek-braille in type 6.

De wervingsambten van het bestuurs- en onderwijzend personeel in het gewoon secundair onderwijs zijn:

  • leraar;
  • godsdienstleraar;
  • begeleider;
  • leraar niet-confessionele zedenleer.

De wervingsambten van het bestuurs- en onderwijzend personeel in het buitengewoon secundair onderwijs zijn:

  • leraar algemene en sociale vorming;
  • leraar algemene en sociale vorming, specialiteit: lichamelijke opvoeding;
  • leraar algemene en sociale vorming, compensatietechniek-braille in type 6;
  • leraar beroepsgerichte vorming;
  • leraar niet-confessionele zedenleer;
  • godsdienstleraar.

2.2.2. Internaten

De internaten kunnen een vervanger aanstellen in alle ambten.

Onder internaten wordt begrepen:

  • De onderwijsinternaten in het gewoon onderwijs,
  • De tehuizen voor kinderen van ouders zonder vaste verblijfplaats,
  • Het tehuis voor de bijzondere bijstand binnen de Jeugdhulp,
  • Het Koninklijk Werk Ibis,
  • De internaten met permanente openstelling (IPO),
  • De MPIGO’s,
  • De semi-internaten.

2.3. Praktische schikkingen

De school of het internaat meldt het personeelstekort o.w.v. corona aan AGODI met een zending en voegt de opmerking “vervangingsnood corona < 10 werkdagen” toe. Deze opmerking geldt als verklaring op eer. De school of internaat verklaart hiermee dus dat er proportioneel veel afwezigen zijn, dat alle andere bestaande vervangingsmogelijkheden zijn uitgeput en dat de schoolorganisatie niet mogelijk is met de aanwezige personeelsleden

Concreet stuurt de school of het internaat voor de titularis de afwezigheid door (ziekte, profylactisch verlof, verlof wegens overmacht of heirkracht o.w.v. corona). Voor de vervanger zendt u een RL-1 met het opdrachtenpakket en de gegevens van de titularis, samen met een RL-3 toe met de opmerking “vervangingsnood corona < 10 werkdagen”.

3. Vervangingen van personeelsleden die in meerdere scholen tewerkgesteld zijn

3.1. Werking

Vanaf 22 februari 2021 tot en met 30 juni 2021 kunnen vervangingen worden toegestaan van een personeelslid dat in minimaal drie scholen is tewerkgesteld en dat tijdelijk niet fysiek aanwezig kan zijn in de derde, vierde, vijfde… school omwille van de geldende veiligheidsmaatregelen in:

  • het ambt van kleuteronderwijzer algemene en sociale vorming;
  • het ambt van onderwijzer algemene en sociale vorming;
  • de ambten van het paramedisch personeel van het buitengewoon basis- en buitengewoon secundair onderwijs type 1 en type 2;
  • het ambt van kinderverzorger in het gewoon basisonderwijs.

Het gaat om ambten waarbij voor de uitoefening van de opdracht fysiek contact nodig is en waarbij de afstand van anderhalve meter niet gegarandeerd kan worden.

De vervanging van een afwezig personeelslid is enkel mogelijk als aan de volgende voorwaarden is voldaan:

  • het personeelslid werkt in minstens drie verschillende scholen. Opgelet: het gaat om scholen, niet om vestigingsplaatsen;
  • er is lokaal geen oplossing gevonden om de afwezigheid van het personeelslid in de derde, vierde, vijfde… school op te vangen;
  • de vervanging in de derde, vierde, vijfde… school is noodzakelijk in functie van het beperken van risico’s bij fysiek contact;
  • er is een vervanger beschikbaar;
  • er is lokaal sociaal overleg geweest in het bevoegde onderhandelingscomité met aandacht voor de afspraak dat niet altijd dezelfde school de school is waar de opdracht niet meer uitgeoefend kan worden.”

De titularis blijft in de twee andere scholen zijn volledige opdracht uitoefenen en het aantal uren presteren volgens de geldende prestatieregeling. Over het inzetten van personeel worden afspraken gemaakt in het lokaal onderhandelingscomité. Personeelsleden kunnen op basis van vrijwilligheid worden ingezet in een andere opdracht dan waarvoor ze een aanstelling hebben.

In de scho(o)l(en) waar het personeelslid niet meer komt, moet de dienstonderbreking ‘heirkracht’ doorgegeven worden (zie rubriek 3.3.).

De vervanging gebeurt volgens de geldende vervangingsregels inclusief de mogelijkheid om vervangingen toe te staan voor afwezigheden van minder dan tien werkdagen naar aanleiding van corona zoals toegelicht in punt 2 van deze omzendbrief.

3.2. Welke ambten kunnen vervangen worden?

3.2.1. In het gewoon basisonderwijs

De scholen van het gewoon basisonderwijs kunnen een vervanger aanstellen in het ambt van kinderverzorger.

3.2.2. In het buitengewoon basisonderwijs

De scholen van het buitengewoon basisonderwijs kunnen een vervanger aanstellen in het ambt van

-kleuteronderwijzer algemene en sociale vorming;

-onderwijzer algemene en sociale vorming;

-ergotherapeut;

-kinderverzorger;

-kinesitherapeut;

-logopedist;

-verpleger.

3.2.3. In het buitengewoon secundair onderwijs type 1 en type 2

De scholen van het buitengewoon secundair onderwijs type 1 en type 2 kunnen een vervanger aanstellen in het ambt van

-ergotherapeut;

-kinderverzorger;

-kinesitherapeut;

-logopedist;

-verpleger.

3.3. Praktische schikkingen

De school stuurt voor de titularis vanaf de derde school de afwezigheid door met code dienstonderbreking 46(heirkracht). Voor de vervanger zendt de school een RL-1 met het opdrachtenpakket en de gegevens van de titularis.

Als de school een beroep doet op de uitzonderingsregeling “Vervangingen in scholen en internaten met grote tekorten voor afwezigheden van minder dan tien werkdagen”, stuurt de school voor de vervanger ook een RL-3 met de opmerking “vervangingsnood corona < 10 werkdagen”.

Voorbeeld 1

Een personeelslid werkt als kinderverzorger in drie scholen van het gewoon basisonderwijs. Zij is vast benoemd voor 8/32 in school A, 9/32 in school B en 6/32 in school C. In het kader van de geldende coronaveiligheidsmaatregelen werkt zij van 01/03/2021 tot en met 31/03/2021 enkel nog in school A en B. Na overleg presteert zij vrijwillig tijdens die periode de 6 uur uit school C voor 3 uur in school A en 3 uur in school B. School A en B moeten hiervoor geen meldingen sturen naar het werkstation.

Elektronische meldingen in school C:

  • Voor de titularis op geldigheidsdatum 01/03/2021: RL-2 melding van 6 uur dienstonderbreking heirkracht (DO 046) met einddatum 31/03/2021
  • Voor de vervanger op geldigheidsdatum 01/03/2021: RL-1 kinderverzorger ATO 01 voor 6 uur ter vervanging van de titularis, afwezig wegens DO 046 en met einddatum 31/03/2021

Voorbeeld 2

Een personeelslid werkt als logopedist in drie scholen voor buitengewoon secundair onderwijs type 1 (scholen A, B en C). In het kader van de geldende coronaveiligheidsmaatregelen oefent het personeelslid van 01/03/2021 tot en met 31/03/2021 zijn opdracht effectief uit in scholen A en C, maar niet in school B. Er werd lokaal geen oplossing gevonden om de afwezigheid in school B op te vangen.

Elektronische zending in school B:

  • Voor de titularis op geldigheidsdatum 01/03/2021: RL-2 melding dienstonderbreking heirkracht (DO 046) ten belope van zijn aanstelling als logopedist in school B met einddatum 31/03/2021
  • Voor de vervanger op geldigheidsdatum 01/03/2021: RL-1 logopedist ATO 01 ter vervanging van de titularis, afwezig wegens DO 046 en met einddatum 31/03/2021

4. Uitzonderlijke regeling verlof wegens overmacht

4.1. Toepassingsgebied

Deze maatregel is van toepassing op:

1° de personeelsleden, vermeld in artikel 2, § 1, van het decreet van 27 maart 1991 betreffende de rechtspositie van bepaalde personeelsleden van het gemeenschapsonderwijs;

2° de personeelsleden, vermeld in artikel 4, § 1, van het decreet van 27 maart 1991 betreffende de rechtspositie van sommige personeelsleden van het gesubsidieerd onderwijs en de gesubsidieerde centra voor leerlingenbegeleiding;

3° de personeelsleden vermeld in artikel 3 van het decreet van 7 juli 2017 betreffende de rechtspositie van de personeelsleden in de basiseducatie;

4° de tijdelijke en de benoemde personeelsleden van de hogescholen in de Vlaamse Gemeenschap, die behoren tot de categorieën van het onderwijzend of van het administratief en technisch personeel, bedoeld in deel 5, titel 2 en titel 5, hoofdstuk 2 van de Codex Hoger Onderwijs, gecodificeerd op 11 oktober 2013;

5° de personeelsleden, vermeld in artikel III.35, § 1, 1° tot en met 3° en in artikel III.36, § 4, van de Codex Hoger Onderwijs, die effectief in een hogeschool zijn tewerkgesteld;

6° de vastbenoemde personeelsleden van de kinderdagverblijven van het gemeenschapsonderwijs in het tweetalige hoofdstedelijke gebied Brussel, vermeld in artikel X.22 van het decreet van 14 februari 2003 betreffende het onderwijs XIV.

4.2. Uitbreiding verlof wegens overmacht

Personeelsleden die geconfronteerd worden met de sluiting van een kinderdagverblijf, school of instelling voor gehandicapten kunnen opvangproblemen hebben voor hun kind. Ook als het kind in quarantaine of isolatie moet of verplicht afstandsonderwijs moet volgen, kunnen er opvangproblemen ontstaan. In dat geval moet er in overleg met de inrichtende macht of het centrumbestuur naar een oplossing gezocht worden. Als thuis werken niet mogelijk is, zal het personeelslid een verlofstelsel moeten nemen. Personeelsleden kunnen daarvoor onder meer gebruik maken van het verlof wegens overmacht. U vindt meer informatie over het verlof wegens overmacht in de omzendbrief “Omstandigheidsverlof en het verlof wegens overmacht”. Het is toegestaan om deze dagen verlof wegens overmacht te gebruiken voor de opvang van een kind om redenen ten gevolge van corona.

Bovenop het verlof wegens overmacht heeft het personeelslid vanaf 1 januari tot en met 30 juni 2021 bijkomend recht op verlof wegens overmacht in één van de volgende gevallen:

1° als met het personeelslid een minderjarig kind samenwoont dat aan een van de volgende voorwaarden voldoet:

  • het kind kan niet naar zijn kinderdagverblijf of school gaan, omdat het kinderdagverblijf, de klas of de school waarvan het deel uitmaakt, sluit als gevolg van een maatregel om de verspreiding van het coronavirus SARS-CoV-2 te beperken;
  • het kind moet verplicht afstandsonderwijs volgen;
  • het kind moet in quarantaine of in isolatie om de verspreiding van het coronavirus SARS-CoV-2 te beperken;
  • het kind kan niet deelnemen aan een paaskamp, omdat het paaskamp geannuleerd werd omwille van corona;

2° als het personeelslid een gehandicapt kind ten laste heeft, ongeacht de leeftijd van dat kind, en dat kind niet naar een centrum voor opvang van gehandicapte personen kan gaan, of de intramurale of extramurale dienstverlening of behandeling georganiseerd of erkend door de Gemeenschappen niet langer kan genieten, als gevolg van een maatregel om de verspreiding van het coronavirus SARS-CoV-2 te beperken.

Opgelet: dat recht op verlof wegens overmacht geldt enkel wanneer thuiswerk niet mogelijk is.

4.3. Modaliteiten van het bijkomend verlof wegens overmacht

Het verlof geldt maximaal gedurende de hele periode die vermeld wordt op het attest of de aanbeveling, die aanleiding is tot het opvangprobleem (zie verder).

Net zoals bij het gewone verlof wegens overmacht moeten de bijkomende dagen verlof wegens overmacht in het kader van corona altijd met volledige dagen genomen worden. Dit betekent dat de woensdag telt voor een volledige dag. Ook als het personeelslid deeltijds werkt, wordt elke dag aangerekend.

De dagen moeten niet aaneensluiten.

Wanneer een personeelslid in meerdere instellingen werkt gedurende de dagen waarop hij omstandigheidsverlof of verlof wegens overmacht neemt, dan geldt dit verlof voor alle instellingen.

Het personeelslid brengt zijn inrichtende macht of zijn centrumbestuur onmiddellijk op de hoogte en bezorgt hem

a)een medisch attest tot bevestiging van quarantaine of isolatie van het kind;

b)een aanbeveling tot quarantaine of isolatie afgegeven door de bevoegde instantie;

c)een attest van het kinderdagverblijf, van de school of het centrum voor opvang van gehandicapte personen, dat de sluiting bevestigt van de betrokken instelling of de betrokken klas als gevolg van een maatregel om de verspreiding van het coronavirus SARS-CoV-2 te beperken. In dit attest staat de periode vermeld waarin de sluiting van toepassing is;

d) een bewijs dat het paaskamp waaraan het kind zou deelnemen, geannuleerd is.

Dit attest of deze aanbeveling moet niet aan AGODI of AHOVOKS bezorgd worden.

Als het personeelslid samenwoont met de andere ouder van het kind, kan maar één persoon voor eenzelfde periode uitzonderlijk verlof wegens overmacht nemen. Dat geldt eveneens wanneer de partner in de privé-sector tewerkgesteld is en tijdelijke werkloosheid wegens overmacht opneemt conform de wet van 23 oktober 2020 tot het openstellen van tijdelijke werkloosheid overmacht corona voor werknemers in de gevallen waarin het onmogelijk is voor hun kind om naar het kinderdagverblijf, de school, of het centrum voor opvang voor personen met een handicap te gaan. Eén ouder per kind neemt dus hetzij het uitzonderlijk verlof wegens overmacht, hetzij tijdelijke werkloosheid overmacht.

4.4. Administratieve en geldelijke toestand

Dit verlof wordt gelijkgesteld met dienstactiviteit.

De gebruikelijke regeling voor de opbouw van TADD is van toepassing. Het verlof telt bijgevolg mee voor de 580 dagen dienstanciënniteit, maar niet voor de 400 dagen effectieve prestaties.

Het personeelslid ontvangt tijdens dit verlof wegens overmacht 80% van zijn brutosalaris op jaarbasis, a rato van het volume van zijn opdracht. Daarbij geldt er een beperking van het brutosalaris op jaarbasis tot 21.000 euro aan 100%.

De gevolgen van de opname van de bijkomende dagen verlof wegens overmacht voor het pensioen zijn niet bekend.

4.5. Praktische schikkingen

De bijkomende dagen verlof wegens overmacht in het kader van corona worden aan AGODI of AHOVOKS gemeld met een nieuwe dienstonderbreking (DO-code). Dat is code 236 “uitbreiding verlof wegens overmacht corona”. In tegenstelling tot de gewone dagen verlof wegens overmacht moet u de nieuwe dienstonderbreking altijd elektronisch melden aan AGODI of AHOVOKS, ook als u geen vervanger aanstelt.

Voor de vier gewone dagen verlof wegens overmacht blijven de richtlijnen gelden uit de omzendbrief “Omstandigheidsverlof en het verlof wegens overmacht” (punt 4).

Voorbeeld

Een leraar neemt van 18/1 tot en met 22/1 vijf dagen extra verlof wegens overmacht (uitbreiding verlof wegens overmacht corona – code 236). Het kinderdagverblijf van zijn kind sluit immers tijdelijk de deuren o.w.v. corona. De school stuurt volgende zending:

- een RL-2 met aanduiding ‘uitbreiding verlof wegens overmacht corona’ (code 236) met begindatum 18/01/2021 en einddatum 22/01/2021.